Betonkernactivering

Betonkernactivering is een nieuwe ontwikkeling in de bouw- en installatietechniek, waarbij het warmte- en koudeaccumulerend vermogen van de gebouwmassa wordt benut voor de verwarming en koeling van de ruimten binnen het gebouw. Passief gebeurt dit altijd al zo, maar actieve benutting kan plaatsvinden door het aanbrengen van leidingen in de vloer-, plafond en wandconstructie. Door deze leidingen stroomt warm of koud water.

Indien de leidingen in de kern van de vloer liggen spreekt men over betonkernactivering. Dit betekent dat de gehele vloer/plafondconstructie wordt opgewarmd of gekoeld bij een temperatuurtraject van 18 tot 23°C. De responstijd van dit systeem is lang, als gevolg van de trage opwarming en afkoeling van de grote massa en de geringe verschillen met de omgevingstemperatuur. 

De term betonkernactivering wordt ook wel gebruikt indien de leidingen in de dekvloer liggen en waarbij de dekvloer thermisch geïsoleerd is van de draagvloer. 

Ook hierdoor kan warmte en koude toegevoerd worden. In dit geval is het beter te spreken over vloerverwarming respectievelijk vloerkoeling. 

Toepassing van betonkernactivering heeft grote gevolgen voor het bouwproces. Al in de initiatieffase dient nagegaan te worden of het ontwerp hiervoor geschikt is. Er moet dan ook sprake zijn van een integraal ontwerp en een integrale uitvoering.

Bij het toepassen van betonkernactivering, moet er van te voren nagedacht worden over mogelijke wijzigingen van bestemming van ruimten. 


Bij de inrichting van het gebouw zijn speciale regels noodzakelijk. Het boren in vloeren en plafonds mag maar tot beperkte diepte. Daar het plafond dienst doet als warmteafgevend of koudeafgevend oppervlak kan er (deels) geen verlaagd plafond worden toegepast omdat daarmee het warmte/koude afgevend vermogen teniet wordt gedaan. 

In de literatuur wordt aangegeven dat max. 30 % van het plafondoppervlak bedekt mag zijn. Er kunnen wel z.g.n. vrijhangende plafonds worden toegepast (plafondeilanden hangend onder het plafond met een ruime strook eromheen) waar de lucht ongehinderd langs kan stromen. 

Het ontbreken van een verlaagd plafond heeft consequenties voor onder meer de plaatsing en aansluiting van verlichting, inblaasroosters en brandmelders. 

Betonkernactivering kent ten opzichte van andere soorten van verwarmen en koelen de volgende voordelen: 

• betonkernactivering in combinatie met een warmtepomp en grondopslag, vermindert het energieverbruik drastisch; 
• alleen de minimum hoeveelheid lucht ten behoeve van de ventilatie is nodig. Met deze ventilatielucht hoeft niet verwarmd of gekoeld te worden; 
• lagere verdiepingshoogte is haalbaar door het mogelijk ontbreken van mechanische luchttoevoer en het ontbreken van verlaagde plafonds. 

Het aangeven van absolute waarden voor de meer- en minderkosten is een heikel punt. Indien de vergelijking gemaakt wordt dienen de technische installaties in beide gevallen nauwkeurig omschreven te worden. 

Bij traditionele installaties is sprake van een verwarmingsketel met een radiatorsysteem en/of een luchtverwarmingssysteem en een koelmachine voor de koeling van de ventilatielucht. 
Bij de toepassing van een betonkernactiveringssysteem dient, om tot een beduidende energiebesparing te komen, uitgegaan te worden van bodemopslag in combinatie met een warmtepomp. 

Voorzichtige schattingen komen daarbij uit op een meerinvestering van € 35,- tot € 50 per m² voor betonkernactivering en een terugverdientijd door energiebesparing van 5 tot 10 jaar, waarmee toepassing van betonkernactivering kan leiden tot een verlaging van de exploitatiekosten. Niet vergelijkbaar blijft hierbij de behaaglijkheid. Dat is in het geval van een betonkernactiverings-systeem aanzienlijk beter.